Một số kinh nghiệm về giảng dạy online ở Tiểu học

294

Năm học mới 2021-2022 sắp bắt đầu, nhưng TPHCM đang đứng trước vô vàn khó khăn bởi dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp. Ngày 16/8, Sở GD&ĐT TPHCM có thông báo gửi Phòng GD&ĐT các quận, huyện ở TPHCM triển khai xây dựng bài học trực tuyến, ghi hình tiết dạy bậc tiểu học trong 10 tuần đầu năm học, chuẩn bị cho tình huống dịch bệnh phức tạp.

Giáo viên xây dựng kế hoạch dạy bằng nhiều biện pháp linh hoạt, lựa chọn một hoặc nhiều hình thực dạy trên Internet; thiết kế bài giảng E-learning đăng tải trên trang web của trường. Ngoài ra, giáo viên cũng có thể xây dựng các video bài học, đăng tải trên các trang thông tin kèm theo các bài tập tương tác từ biểu mẫu trực tuyến Goolge Form. Nhà trường sắp xếp thời gian học, thông báo cho phụ huynh để hỗ trợ con em. Xác định đây là việc học chính thức nên từng tiết học, giáo viên chuẩn bị kĩ lưỡng. Học sinh các khối học trực tuyến theo khung thời gian linh hoạt.

Học online với trẻ tiểu học có lợi thế là kiến thức sách vở không quá khó, cha mẹ chỉ cần cho con học tập nghiêm túc và kiểm tra đầy đủ, trao đổi thường xuyên với giáo viên thì vẫn đảm bảo chất lượng.. Tuy nhiên, dạy học thế nào để đạt hiệu quả, nhất là học sinh nhỏ tuổi là vấn đề khó. 

Nhiều phụ huynh băn khoăn về chất lượng học online với học sinh tiểu học, đặc biệt lớp 1: hoang mang khi con ngồi trước màn hình máy tính lâu, lo lắng về sức khỏe và chất lượng học. Nếu phụ huynh hỗ trợ con, giáo viên đủ năng lực và học sinh sẵn sàng, việc học online với lớp 1 hoàn toàn khả thi.

Học online là cơ hội đầu tiên giúp bố mẹ được “tham gia” vào lớp cùng con. Trên lớp, học sinh và giáo viên cùng ở không gian tập trung. Khi được yêu cầu làm toán, viết bài, một học sinh không thích hoặc vốn không giỏi hai môn này vẫn chấp hành vì cả lớp đều làm thế, có thể gọi là tâm lý đám đông. Khi đó, phụ huynh chỉ thấy con mình cũng đang học mà không thực sự biết liệu đứa trẻ hiểu, nhận thức và tiếp thu bài ra sao.

Vài phụ huynh có con năm ngoái học lớp 1 của trường Kết Đoàn chia sẻ khi nhận được thông báo học online của trường, chị khá phân vân. Những buổi đầu, con thường vào giờ chậm, quên nhiệm vụ và tương tác trên thiết bị không nhanh. Chị quyết định tham gia học online cùng con trong vai trò hỗ trợ và nhận ra “học online không như mình nghĩ”. Giáo viên luôn cố gắng tạo ra bài giảng sinh động, sử dụng âm nhạc để dễ tiếp thu và học sinh hứng thú hơn hẳn. Khi đóng vai trò hỗ trợ, chị nhắc nhở mỗi khi con lơ đãng hay quên nhiệm vụ. Chẳng hạn hôm nay cô giáo giao 4 việc, con mới nhớ được 1-2 thì chị sẽ nhắc làm nốt. Dần dần, con bắt nhịp được.

Đầu tiên là điều kiện gia đình có máy tính, ipad hay chỉ có điện thoại. Nếu học điện thoại, màn hình nhỏ học sinh rất khó nhìn. Việc nhìn lâu trên màn hình cũng ảnh hưởng đến mắt của trẻ. Thứ 2, do học sinh chưa biết chữ, chưa biết thao tác nên khi học yêu cầu phụ huynh phải ngồi cạnh để hỗ trợ, mở máy, mở sách cho con. Ví dụ, cô yêu cầu mở trang nào, thao tác đó phụ huynh cũng phải hỗ trợ.

Gia đình nên đóng vai trò hỗ trợ, nhắc nhở và không nhất thiết quá hoang mang. Việc quan trọng là giúp các em thực sự học, làm ra sản phẩm và rút kinh nghiệm từ những điều chưa làm tốt, không chỉ đơn thuần là ngồi ngoan trước màn hình máy tính. Hình thức học nào cũng không đạt chất lượng nếu học sinh, phụ huynh và giáo viên không cùng “hướng về” mục tiêu học tập. Học online sẽ là xu thế mới của thế giới, nên thay vì loại bỏ, mỗi gia đình, nhà trường cần bắt nhịp và thích nghi. Nếu các bên sẵn sàng, bố mẹ có điều kiện hỗ trợ con cái, thầy cô đủ năng lực chuyển đổi phương pháp học và chính học sinh đã được làm quen, sẵn sàng với hình thức học này, không học online sẽ không khó.

Cha mẹ cũng lên kế hoạch học online lâu dài cùng con. Mùa dịch năm ngoái, nhiều phụ huynh rất lúng túng về việc học online. Giờ đa số phụ huynh cũng đã thoải mái, tương tác và phối hợp với giáo viên tốt hơn thay vì bày tỏ sự hoang mang về chất lượng cũng như phương pháp học online như trước. Dịch bệnh còn kéo dài, việc học online sẽ trở thành bình thường và có thể xảy ra bất cứ lúc nào nên tất cả chúng ta cần sẵn sàng, giúp con trẻ có điều kiện học tập tốt nhất có thể. Gia đình cố gắng động viên con hết sức, tạo điều kiện tâm lý và thể chất tốt nhất cho mỗi buổi học.

Về phía giáo viên, nhiều thầy cô cũng đánh giá việc dạy online cho học sinh lớp 1 đang đối diện “vô vàn khó khăn”. Năm nay là năm thứ 2 học sinh lớp 1 thực hiện chương trình, SGK mới trong bối cảnh dịch COVID-19 hoành hành

Để khắc phục khó khăn, giáo viên cần có 1-2 buổi nói chuyện. Nội dung chỉ xoay quanh việc giới thiệu từng học sinh; học hát; đố vui… và hướng dẫn phụ huynh một số kỹ năng cơ bản để kèm cặp con. Việc này có thể giúp phần nào cải thiện chất lượng buổi học. Giáo viên phải xây dựng bài giảng hấp dẫn để thu hút sự chú ý của học sinh. Giữa các tiết học, thầy cô cần có hoạt động giúp trẻ hào hứng.

Để có buổi học hiệu quả trước hết phụ huynh phải học với con, nghe bài giảng cùng con và làm bài cùng con. Dạy học online bài bản hiệu quả thì phần lớn phụ thuộc vào sự hợp tác tốt giữa phụ huynh và giáo viên.

Những tuần đầu phụ huynh cùng nghe giảng và hướng dẫn lại cho con. Đó là phụ huynh có thời gian. Những phụ huynh bận rộn thì liên lạc với giáo viên chủ nhiệm để cô dành thời gian thêm cho con. Phụ huynh chủ động liên hệ giáo viên giúp đỡ riêng, hỏi con về tình hình buổi học để thông báo lại cho cô. Từ đó cô tính toán em nào như thế nào, để giúp đỡ thêm qua Zalo, Viber với phụ huynh.

Việc đầu tiên phụ huynh làm là tác động tâm lý cho các con, để con thấy học trước màn hình rất nhẹ nhàng vui vẻ. Các con quen suy nghĩ ngồi trước máy tính, iPad là chơi, như thế không phải. Nhưng đây là học mà rất thoải mái để con không sợ. Tâm lý rất quan trọng, đừng để con phải đặt nặng tâm lý học hành lúc này.

Tiếp theo, phụ huynh cần nắm chuẩn đầu ra ở lớp 1 là đọc thông viết thạo; làm toán đơn giản là đạt yêu cầu. Ngoài ra, các em lớp 1 cần biết nhận thức cuộc sống xung quanh hay sự giao tiếp giữa ba mẹ và mọi người; biết tự phục vụ. Từ việc nắm bắt mục đích này, cha mẹ có thể đồng hành với con bằng nhiều cách. Chẳng hạn, cùng chơi với con, lấy bảng chữ cái, mô hình chữ cái ra chơi ghép vần. Một, hai tuần đầu là làm quen cô giáo. Các bạn nhỏ rất nhạy thì sẽ nắm bắt kịp khi giáo viên tương tác qua màn hình trực tuyến.

Thứ ba, cha mẹ phải chuẩn bị dụng cụ lớp 1 cho con, để đầy đủ bên cạnh khi con đang học trực tuyến. Có thể chuẩn bị không kịp bảng con thì thay vào đó là để bút, nháp, tập bên cạnh. Chưa có sách giáo khoa cũng không sao, từ từ cô giáo sẽ từng bước đồng hành cùng con, từ từ các con sẽ biết. Đối với gia đình không trang bị được thiết bị thông minh hoặc chỉ có một laptop thì dùng điện thoại, máy tính bàn. 

Để con học hiệu quả hơn, phụ huynh nên tìm hiểu chương trình trước. Khi lớp 1 có danh sách rồi vào trang web của trường tìm hiểu sách giáo khoa, tìm nguồn tài liệu để tìm hiểu. Sau đó cha mẹ phối hợp chặt chẽ, dành thời gian trao đổi cách học, giải đáp thắc mắc với giáo viên.

Hơn nữa, phải hiểu lớp 1 khi dạy trực tiếp đã khó thì dạy qua màn hình còn khó hơn. Không phải phụ huynh nào cũng có thể dành hết được thời gian cho tất cả các ngày con học. Nên phụ huynh khi xong việc thì ngồi cùng con để nắm lại cách truyền tải của cô giáo và hướng con làm theo, làm lại. 

Về kỹ năng viết, giáo viên quay clip viết mẫu, phụ huynh viết theo, không đẹp cũng được nhưng cần viết đúng quy tắc bút thuận. Bước đầu mình chịu khó. Trẻ con dạy đọc mà không dạy viết thì cũng rất khó nhớ mặt chữ. Đọc và viết phải song song với nhau.

Để hình thức trực tuyến lớp 1 hiệu quả đòi hỏi kỹ năng cả hai phía: giáo viên và phụ huynh. Giáo viên chuẩn bị nội dung ghi hình hoạt động bằng những kênh khác nhau như gửi link, YouTube để phụ huynh dựa vào hướng dẫn. Lớp 1 ban đầu sử dụng bút chì, giáo viên tìm cách hướng dẫn qua clip ghi hình. Những gia đình không có thiết bị thì cô giáo sẽ biết nên hướng dẫn như thế nào. Để việc học online chất lượng, giáo viên cần duy trì tương tác với học sinh và sinh động hóa bài giảng. Chỉ khi học sinh và gia đình cảm thấy được quan tâm, động lực học tập mới được duy trì mạnh mẽ.

Ban giám hiệu trường tiểu học đang lên kế hoạch cho giáo viên chủ nhiệm của các lớp 1 tổ chức các buổi gặp gỡ online với phụ huynh và học sinh để làm quen, xây dựng nền nếp. Giáo viên tranh thủ những buổi này kiểm tra trình độ học sinh, nếu cần có thể chia lớp để giảng dạy nội dung phù hợp. Tổ chức học online cho lớp 1 nói riêng và tất cả các khối lớp ở Tiểu học nói chung rất cần sự phối hợp và nỗ lực của cả nhà trường, gia đình và xã hội./.

                                                                                               

 #28/8/2021-DHTT-KĐ